Idil Biret – Biography
Idil Biret manifested an outstanding gift at the age of three. After taking her first lessons in Turkey from Mithat Fenmen, a student of Alfred Cortot, she went to France at the age of seven and was trained at the Paris Conservatory under the tutelage of Nadia Boulanger graduating with three first prizes at the age of fifteen. She later studied with Alfred Cortot and was a lifelong disciple of Wilhelm Kempff with whom she played Mozart’s Concerto for Two Pianos in Paris at the Theatre Champs-Elysees in 1953. From the age of sixteen Idil Biret gave concerts and recitals over two thousand concerts and recitals throughout the world in the major concert halls, Carnegie Hall in New York, Royal Festival Hall in London, Semper Oper in Leipzig, Herkulessaal in Munich, Palais des Beaux Arts in Brussels, Tchaikovsky Hall in Moscow, The Opera House in Sydney and with major orchestras including the Boston Symphony, Leipzig Gewandhaus, Warsaw Philharmonic, London Symphony, The Philharmonia, Leningrad Philharmonic, Orchestre National de France, Orchestre National de Belgique, Orchestre Suisse Romande under eminent conductors such as Eric Leinsdorf, Pierre Monteux, Rudolph Kempe, Sir Adrian Boult, Aaron Copland, Gennady Rozhdestvensky, Rafael Frühbeck de Burgos, Sir Charles Mackerras, Antoni Wit. Biret participated at many festivals, adjudicated at major piano competitions including the Van Cliburn in USA, Queen Elisabeth in Belgium, Busoni in Italy, Montreal in Canada, Bayerische Rundfunk in Germany, Sviatoslav Richter in Russia and received many awards and decorations in France, Italy, Poland, Turkey, England and USA. In 2007 President Lech Kaczsnky decorated Biret with one of the highest orders of Poland (Krzyzem Kawalerskim Ordera Zaslugi) for her contribution to Polish culture through her recordings and performances of Chopin’s music. Idil Biret has made over one hundred LP/CDs including Beethoven’s 32 Sonatas, 5 Concertos and 9 Symphonies’ piano transcriptions by Liszt, the complete solo piano works and concertos of Brahms, Chopin and Rachmaninov as well as the three Piano Sonatas of Boulez, the Etudes of Ligeti and all the five works for piano and orchestra of Hindemith for Vega, Decca, Atlantic/Finnadar, EMI, Naxos and IBA labels. These recordings have won many awards and sold nearly three million copies worldwide. All of them have been released in 2018 in a box set of 130 CDs and later a selection on 12 DVDs. Idil Biret is the only pianist ever to have performed in concerts and made studio recordings of all of Beethoven’s piano sonatas, piano concertos, pianos transcriptions of symphonies (by Liszt) and the Diabelli Variations. Idil Biret’s solo piano transcriptions of Brahms 3rd and 4th Symphonies and four song transcriptions from the lied cycle Die schöne Magelone as well as her cadenzas to the Mozart Concertos 21, 22 and 25 are issued by Schott the 250 year old German music publisher.
Note: Idil Biret made her American debut performing Rachmaninov’s 3rd Concerto with the Boston Symphony Orchestra on 22 November 1963, in the early afternoon, in the sad atmosphere of the tragic death of President Kennedy. Reviewed shortly after by the “Boston Globe,” Biret’s debut earned praise for her skillful, yet fiery performance while “The Christian Science Monitor” wrote of her playing, “Her vehicle on this occasion carried forward the affirmative mood so magnificently set forth in the Beethoven… A great healing took place as Miss Biret lifted our hearts above the mists; clouds parted; great shafts of light poured through as she evoked the passion and ardor of Rachmaninoff’s sweeping themes.” The recording of the concert that day, from live broadcast by WGBH, was added to the National Recording Registry of the Library of Congress in 2020.
Ídil Biret üç yaşında piyanoya büyük istidat göstererek ilk derslerini Ankarada Mithat Fenmenden aldı. O dönemde yapılmakta olan müzik reform çalışmalarının büyük destekçisi Cumhurbaşkanı İnönü’nün isteği ile TBMM’nin 1948 yılında çıkardığı özel kanunla yedi yaşında Fransaya gönderildi. Orada, büyük Fransız müzisyeni Nadia Boulanger’nin gözetiminde, Paris Konservatuvarında okuyarak onbeş yaşında birincilikle mezun oldu. Daha sonra, 20. asrın en büyük piyanistlerinden Alfred Cortot ve Wilhelm Kempff ile çalıştı. Hiç bir piyano yarışmasına katılmayan Idil Biret onaltı yaşından itibaren Boston Senfoni, Leningrad Filarmoni, Londra Senfoni, Leipzig Gewandhaus, Dresden Filarmoni, Varşova Filarmoni gibi dünyanın büyük orkestraları, Erich Leinsdorf, Pierre Monteux, Joseph Keilberth, Hermann Scherchen, Gennadi Rozhdestvensky, Aaron Copland, Sir Adrian Boult, Sir Charles Mackerras gibi 20. Asrın efsane şefleri ile çalıştı ve Carnegie Hall (New York), Symphony Hall (Boston), Royal Festival Hall (Londra), Theatre des Champs Elysees (Paris), Konzerthaus (Berlin), Semper Oper (Dresden), Philharmonic Hall (Varşova), Muzikverein (Viyana), Tchaikovsky Hall (Moskova) gibi başlıca salonlarda, beş kıtayı kapsayan üç bin’e yakın konser verdi, bir çok festivale katıldı. Van Cliburn (ABD), Kraliçe Elisabeth (Belçika), Busoni (İtalya), Montreal (Canada), Franz Liszt (Weimar, Almanya), Sviatoslav Richter (Moskova) gibi ünlü piyano yarışmalarında jüri üyeliği yaptı; Fransa, Polonya, Íngiltere, Ítalya, ABD ve Türkiyede ödül ve nişanlar aldı. Biret bu güne kadar EMI, Decca, Atlantic/Finnadar, Naxos ve diğer firmalar için Amerika ve Avrupada 100 den fazla plak kaydetmiştir. Bunlar arasında müzik tarihinde ilk kez komple diziler olarak seslendirilen Chopin’in bütün piyano eserleri ve Beethoven’in dokuz senfonisinin Liszt tarafından yapılan piyano uyarlamaları, 32 Piyano Sonatı, 5 Piyano Konçertosu ile Brahms ve Rachmaninof’un bütün solo piyano eserleri ve konçertoları, Boulez’in üç piyano sonatı, Ligeti’nin etüdleri ve Stravinsky’nin Ateskuşu bale müziginin piyano uyarlaması da yer almaktadır. Bu kayıtlar Polonyada Chopin Büyük Ödülü, Fransada Altın Diyapazon dahil pek çok ödül almış olup Amerika, Avrupa ve Uzak Doğuda 3 milyon adet civarında satılarak büyük bir dinleyici kitlesine ulaşmıştır. 2007 yılında Chopin’in bütün piyano eserleri kayıtları ve konser icraları ile Polonya kültürüne yaptıgı katkılar nedeniyle Cumhurbaşkanı Lech Kaczsnky Ídil Biret’i Polonyanın en üst dereceden bir nişanı olan “Yüksek Liyakat Madalyası” (Krzyzem Kawalerskim Ordera Zaslugi) ile taltif etmiştir. Repertuarında yüzden fazla piyano konçertosu olan Ídil Biret’in eski ve yeni kayıtlari kendi etiketi İdil Biret Arşivi (IBA) üzerinde Naxos tarafından bütün dünyaya dağıtılmaktadır. Idil Biret’in 1959 yılından bu yana yaptığı LP/CD kayıtların tamamı 130 CD bir büyük kutu içinde Mayis 2018 de Türkiye ve dünya piyasasına sunulmustur. Beethoven’in 250. doğum yılı nedeniyle Mayıs 2020 de CSO ile 5 Beethoven Konçertosunun tamamını çalması programlanmışken pandemi tedbirleri nedeniyle bu konserler iptal olmustur. Sanatçımız tarihte Beethoven’in bütün piyano sonatları, konçertoları, senfonilerinin piyano uyarlamalarıı ile son büyük eseri Diabelli Çesitlemelerini konserlerde çalan ve kaydını yapan ilk ve tek piyanisttir. 250 yıllık Alman müzik yayıncısı Schott Biret’in Brahms 3. ve 4. Senfoni ile Güzel Magelone dizisinden dört şarkı uyarlamaları ile Mozart’ın 21., 22. ve 25. Konçertoları için bestelediği kadansları son yıllarda yayınlamıştır. İdil Biret bütün bunları Türkiyede Cumhuriyet’in ilk döneminde başlatılan müzik reform çalışmaları sayesinde yapabilmiştir.